Nie jesteśmy gejami. Nie żeby to było złe.
Ależ skąd.
- To w porządku. - Pewnie.
- Mam kumpli gejów. - Mój ojciec to gej.
Odchodząc od zaszyfrowanego humoru lat 80...
POMOC DOMOWA
...sitcomy z lat 90. zaczęły podejmować tematy LGBTQ bardziej bezpośrednio.
Fran, jestem lesbijką!
Dzięki Bogu!
Sitcom stacji Fox, Roc,
pokazał jeden z pierwszych ślubów jednopłciowych.
Wujek protagonisty poślubił swojego chłopaka.
Możemy prześledzić tę ewolucję.
Zaczęła się w telewizji...
BYŁY PREZES NBC ENTERTAINMENT
...od sytuacji, w których otwierają się drzwi
i wchodzi homoseksualna postać.
PRZYJACIELE
Nic bardziej nie uszczęśliwia Boga
niż jakakolwiek para ludzi jednoczących się w miłości.
Reprezentacja osób trans w latach 90...
OTO PAT
...ograniczała się do występów gościnnych.
OSTRY DYŻUR
Wątki pełne były klisz dotyczących osób trans...
SZPITAL DOBREJ NADZIEI
...w tym traumy i szoku.
Zmieniłam płeć.
Wiązało się to z upokorzeniem osób...
TWÓRCZYNI SERIAL TRANSPARENT
...które nie były wyraźnie męskie czy kobiece, tak jak Pat.
- Wiek? - Trzydzieści.
- Wzrost? - Metr siedemdziesiąt trzy.
Płeć?
Posiadam.
Jednak do końca lat 90.
każda wyautowana postać w serialu telewizyjnym
była zawsze na drugim planie.
Jest pan gejem?
Poza jedną nocą na studiach, gdy byłem pijany.
Nie są już nieobecni.
Istnieją w tym świecie,
ale wyraźnie na jego uboczu.
AKTOR MOJE TAK ZWANE ŻYCIE
Były postaci drugoplanowe, występy gościnne,
ale żaden serial nie dotyczył tylko życia osoby homoseksualnej.
Widzowie wciąż czekali na głównego bohatera LGBTQ,
ale wszystko zmieniło się w 1997 roku,
kiedy gwiazda sitcomu publicznie się wyautowała
i opowiedziała swoją historię w programie ABC, 20/20.
Wyobraźcie sobie, że najtrudniejsza decyzja,
jaką musieliście w życiu podjąć,
staje się tematem gorącej debaty w gazetach, magazynach i telewizji.
Właśnie to przydarzyło się artystce komediowej Ellen DeGeneres,
która za tydzień zapisze się w historii telewizji
i znajdzie w centrum burzliwych kontrowersji.
PRZEŁOMY
Ja jestem kierowniczką, a ty robisz kawę. Jasne?
- Wyszłam na despotkę? - Skąd.
- Świetnie. - Było dobrze.
Ellen była zwyczajna.
PRODUCENTKA WYKONAWCZA/SCENARZYSTKA
Była zwariowana, śmieszna i z wszystkiego potrafiła robić żarty.
Serial był dobry,
ale naprawdę dobre sitcomy wchodzą na pewien poziom,
gdzie zaczynają poddawać bohaterów analizie.
Chcę tylko, żebyś była szczęśliwa.
Można osiągnąć szczęście bez mężczyzny.
Z wszystkiego musisz żartować?
Nie byłam bohaterką sitcomu, która miewała chłopaków...
AKTORKA/ARTYSTKA KOMEDIOWA
...i szukała tego właściwego.
To do mnie po prostu nie pasowało,
choć w serialu byli faceci i chodziłam na randki.
Nawet Disney i ABC próbowali znaleźć sposób,
by uczynić moją postać ciekawszą na dłuższą metę.
Pojechałam do hippisowskiego ośrodka.
Były tam lekcje gry na perkusji, garncarstwa,
różne rodzaje kursów psychologicznych.
Ja wybrałam kurs,
który uczył zmiany głosu podświadomości.
Na perkusję nie było już wolnych miejsc.
Dużo medytowałam
i głęboko rozważałam
wstyd wynikający z tego, że jestem lesbijką.
Gdyby ktokolwiek się dowiedział, straciłabym karierę
i nie byłabym już lubiana.
Dużo płakałam
i uświadomiłam sobie ciężar wstydu, który w sobie nosiłam.
Pod koniec tygodnia
zaprosiłam do domu producentów wykonawczych
i powiedziałam im, że chcę się wyautować.
Pamiętam, że pomyślałam:
„O Boże. To niesamowite”.
Zaraz potem dotarło do mnie,
że to może być koniec serialu.
Musieliśmy spotkać się z Disneyem.
Musiała przedstawić swoją sprawę.
Nie zgodzili się.
Wiele razy powtarzałam w Disneyu, że to moja kariera
i jeśli to się nie sprawdzi, mogą anulować mój serial i zrobić inny,
ale to moje życie.
Błagałam ich o pozwolenie.
Po tym, jak otworzyła przed nimi serce, w końcu się zgodzili.
Pamiętam, jak wracaliśmy do naszego biura,
a ona przez cały czas płakała.
Kamień spadł jej z serca.
Ale teraz wiemy, że to był tylko początek.
Nazwaliśmy odcinek „Szczeniak”...
SZCZENIAK
...bo kierownik z Disneya uznał, że powinnam mieć chłopaka.
SEKRETY I ELLEN
Inni stwierdzili, że to nie ma sensu.
On na to, że powinnam mieć szczeniaka.
Zażartowaliśmy sobie z tych komicznych słów,
nazywając ten odcinek „Szczeniak”.
Disney tak się martwił, że informacja o tym wycieknie,
że wszystko musiało być trzymane w sekrecie.
Do tego stopnia, że wszystkie strony wydrukowano na czerwonym papierze.
Były niemal nieczytelne.
Chodziło o to, by nie dało się ich skserować.
Nikt ich nie skserował, ale informacja i tak wyciekła.
CZY ELLEN TO LESBIJKA?
To rozpętało coś w rodzaju... gównoburzy.
Czy Ameryka jest gotowa na homoseksualną postać?
- ...historia sitcomów. - Coming out.
- ...wóz albo przewóz. - ...lesbijka.
WYAUTUJE SIĘ?
Krąży plotka o twojej postaci.
O tym, że Ellen się wyautuje. Jakiś komentarz?
To się wymknęło spod kontroli.
Zastanawialiśmy się nad wprowadzeniem nowej postaci do serialu.
Miał się nazywać Les Bijka.
Świetnie się bawiła tak się drocząc,
a widzowie pękali ze śmiechu.
Dowiadujemy się, że postać jest Libijką.
- Libijką? - Tak.
Zupełnie znienacka?
Nie, były już poszlaki.
Pewnie widziałaś, jak je w serialu baba ghanoush.
Może ja jestem Libijką.
- Możesz być. - Mogę być Libijką.
- Nie wiedziałam. - To dziwne.
Czasem mi się tak wydawało.
Tak.
W miarę zbliżania się emisji odcinka uświadamialiśmy sobie jednak,
że to coś poważnego.
Wręcz historycznego.
TAK, JESTEM LESBIJKĄ
Dwa tygodnie przed emisją odcinka „Szczeniak”,
wyautowała się sama Ellen DeGeneres,
pojawiając się na okładce magazynu Time
i w programie Diane Sawyer.
Kiedy ostatnio miałaś wątpliwości,
czy postępujesz słusznie?
Latem podjęłam decyzję...
że nie będę dłużej żyć w kłamstwie.
To miało większy efekt, niż ktokolwiek się spodziewał.
Nikt nie wiedział, że to się tak potoczy.
Było świetnie przez około pięć minut.
LESBA ELLEN
Były protesty.
ELLEN MOŻE SIĘ ZMIENIĆ
Chciano powstrzymać emisję. Grożono śmiercią.
Kręciliśmy zupełnie inny odcinek
i trzeba było wszystkich ewakuować,
bo pojawiła się groźba bombowa.
Ale zamierzaliśmy zrobić ten odcinek, choćby nie wiem co.
Dobra. Dźwięk.
Ellen, ujawnisz się czy nie?
Przestań robić sobie jaja i ujawnij się już!
Nie chcieliśmy, by wyprzedziła widzów,
tylko by widzowie wyprzedzili ją.
O co ten krzyk? Mam całą godzinę.
Przez cały czas czekali.
Nie mieli pojęcia, kiedy i jak to powiemy.
Pojawiło się mnóstwo gości.
Była k.d. lang.
Melissa Etheridge.
Potem Billy Bob Thornton i Demi Moore.
W scenie na lotnisku pojawiła się matka Ellen.
A potem oczywiście Laura Dern zaszczyciła nas...
świetnym występem.
Nie randkuję z facetami.
Dlaczego?
Jestem lesbijką.
Lesbijką?
Myślałam, że wiesz.
Nie wiedziałam.
Myślałam, że ty też jesteś.
Laura była spełnieniem marzeń.
Wspierała mnie, kiedy byłam pod wpływem emocji i się bałam.
Myślałaś, że jestem lesbijką?
Przepraszam.
Wyczułam taką aurę.
„Aurę”? Homoseksualną aurę?
Była też Oprah.
Nie było lepszej osoby do roli terapeutki niż Oprah.
To by było na tyle.
Nie mam poważnych problemów.
Jaką wyczuwasz ode mnie aurę?
Oprah jest królową wszystkiego i wszystkich.
Myślałam, że jej obecność potwierdzi powagę tego odcinka.
Chciałam, by był zabawny, ale chciałam też,
żeby ludzie uważnie go obejrzeli z wielu powodów.
Czy ktokolwiek przypadł ci do serca?
Jak miał na imię?
Susan.
Obecność Oprah była dla nas, czarnych, ważną sprawą.
AKTOR POSE
Dla mnie była to ważniejsza sprawa niż coming out Ellen.
Liczył się fakt, że była w tej przestrzeni czarna osoba
jako wsparcie.
Uważałam, że wykazała się odwagą,
również artystyczną, by wykorzystać telewizję...
AKTORKA/PREZENTERKA TELEWIZYJNA
...jako platformę do przekazania prawdy o sobie w sposób,
który skupił na sobie uwagę całego świata.
Chciałam być tego częścią.
Wiedziałam, że to wpłynie na świat. I wpłynęło.
To bardzo trudne,
ale myślę, że zdałam sobie sprawę z tego, że jestem...
Nie potrafię tego wymówić.
Najlepsza w tym odcinku
była wrażliwość Ellen.
Dlaczego nie potrafię tego wymówić?
Podczas prób za każdym razem płakałam.
To miał być pierwszy raz, kiedy powiem, że jestem lesbijką.
Tak się boję powiedzieć to ludziom...
Susan, jestem lesbijką.
Porozsiewane po kraju grupy widzów zareagowały z entuzjazmem.
W Birgmingham w Alabamie,
gdzie lokalna stacja ABC nie pokazała Ellen,
ponad 3000 ludzi obejrzało transmisję satelitarną
i dumnie się bawiło.
Odcinek z coming outem obejrzały 42 miliony widzów.
To był jeden z najlepszych wyników oglądalności w historii ABC.
REKORDOWA OGLĄDALNOŚĆ „ELLEN”
Stacja nie mogła w to uwierzyć, ale pojawił się ostry sprzeciw.
Ludzie bojkotowali Disneya.
Wielu reklamodawców zrezygnowało.
Wendy’s, Chrysler.
Nie chcieli być z tym kojarzeni. Byli pod presją.
CZY SPONSORZY ZOSTANĄ?
PREZENTER TELEWIZYJNY
Jeden procent populacji to lesbijki.
Dwa procenty to geje. Maksymalnie.
To daje 97% Amerykanów, których to nie dotyczy.
Sprzedajcie wasze akcje w Disneyu.
Zamiast z Myszką Miki...
PASTOR KOŚCIÓŁ CORNERSTONE
...kupcie koszulkę z czymś innym.
Jeśli nas teraz nie posłuchają, stracą nas na zawsze,
a jeśli się nie sprzeciwimy, to koniec kościoła!
To był straszny czas.
Dostawałam pogróżki.
Działo się wiele strasznych rzeczy na raz.
Byłam podekscytowana tym, że uwolniłam swoją duszę
i po raz pierwszy w życiu byłam dokładnie tym, kim jestem,
a potem uderzyła mnie cała ta nienawiść.
W mojej firmie produkcyjnej Harpo Studios
musieliśmy zrezygnować z telefonistów.
Zamknęliśmy linię telefoniczną,
bo ilość jadu, gróźb
i rasistowskich obelg
za to, że wystąpiłam w odcinku „Szczeniak”,
osiągnęła niespotykany poziom.
WYAUTOWANA I ZA STERAMI
Modliliśmy się o to, by jej fani,
którzy kochali ją i jej serial, trzymali się nas.
WIĘC ELLEN JEST LESBIJKĄ CO DALEJ?
Piąty sezon serialu
ABC opatrzyło ostrzeżeniem dla rodziców.
TEN PROGRAM ZAWIERA
TREŚCI DLA DOROSŁYCH
Ellen nie była zadowolona.
Bardzo cię lubię.
Ja ciebie też. Po prostu...
Postać się wyautowała. Nic w tym złego.
TWÓRCA SERIALU WILL & GRACE
Ale doszło do tego, że popularny sitcom był w trakcie emisji
i nagle główna bohaterka
zaczęła budzić w widzach zupełnie inne odczucia.
Wszyscy chcieli, by była zabawna, jak wujek-gej...
SCENARZYSTA
...którego mieli może w rodzinie,
ale nikt nie chciał tak naprawdę słuchać o jej seksualnych podbojach.
OGLĄDALNOŚĆ, NIE SEKSUALNOŚĆ
To uderzyło w oglądalność.
ZOSTANIE JAKO LESBIJKA?
Oglądalność spadła i serial ostatecznie anulowano.
Jej serial anulowano...
AKTOR WSPÓŁCZESNA RODZINA
...kiedy trafiła na okładki magazynów jako lesbijka.
A potem nagle zniknęła.
ZBYT HOMOSEKSUALNA
Spotkał ją ostracyzm za szczerość w sprawach życiowych.
ABC ANULUJE „ELLEN”
Za otwartość.
Mój serial był przebojem i zarabiałam dla studia pieniądze,
byłam więc dla nich ważna.
I nagle stałam się dla nich trucizną.
ANULOWANIE ELLEN
Siedziałam w domu i zastanawiałam się, jak mogli zrobić to Ellen.
AKTORKA/ARTYSTKA KOMEDIOWA
Przecież ją uwielbiają. Co w takim razie mogliby zrobić mnie?
Po Ellen zamknęło się wiele drzwi.
Ledwie parę miesięcy po anulowaniu Ellen
z Laramie w Wyoming nadeszły wieści o brutalnej zbrodni nienawiści,
której ofiarą padł młody gej, Matthew Shepard.
Dzień dobry. Straszny zwrot w strasznej historii.
To tragiczne i wstrząsające.
Shepard został pobity i przywiązany do płotu przez dwóch mężczyzn,
których spotkał w barze w Laramie w Wyoming.
Osiemnaście godzin później przejeżdżający rowerzysta wezwał pomoc,
nieomal myląc zakrwawione ciało Sheparda ze strachem na wróble.
Po tej tragedii ludzie przykleili się do telewizora.
Nie dało się tego nie oglądać i nie przeżywać.
DZIENNIKARZ
Agencje informacyjne musiały to zrelacjonować,
bo było to naprawdę okropne wydarzenie.
W chwili żałoby rodziny Matthew Sheparda chcę wyrazić nadzieję,
że Kongres zatwierdzi ustawę o zbrodniach nienawiści.
CZUWANIE DLA MATTHEW SHEPARDA
Jestem taka... wkurzona.
Dotarło do mnie, dlaczego mnie to tak zdruzgotało.
Dlatego, że właśnie temu chciałam zapobiec.
Właśnie dlatego zrobiłam to, co zrobiłam.
Nastroje zmieniały się szybko.
Najpierw wszyscy uwielbiali Ellen,
potem anulowano jej serial.
Wszystko było dobrze, a potem zamordowano Matthew Sheparda.
Byliśmy tak blisko.
Ta tragedia zmusiła ludzi, by zaczęli uważnie słuchać.
W tym samym czasie, kiedy społeczność LGBTQ
opłakiwała śmierć Matthew Sheparda,
NBC po cichu wprowadziło na antenę nowy sitcom w poniedziałkowe wieczory.
Zlecono nam napisanie historii miłosnej...
TWÓRCY SERIALU
...bo Szaleję za tobą się kończyło.
SZALEJĘ ZA TOBĄ ZATACZA KOŁO
Napisaliśmy historię miłosną, by zastąpić tamten serial.
W centrum serialu
była heteroseksualna para z San Francisco
z sąsiadami, którzy nazywali się Will i Grace.
Max i David przyszli do mojego biura
i przedstawili pomysł na cały serial.
Jednym z jego wątków pobocznych był związek Willa i Grace.
Instynkt nakazał mi się zatrzymać
i przyjrzeć relacji między gejem a heteroseksualną kobietą.
To inna historia miłosna.
- Kocham cię. - I ja ciebie.
Moi ówcześni szefowie uznali,
że reklamodawcy tego nie łykną i że to strata czasu.
Odparłem, że jeśli materiał nie jest dobry,
nie będziemy się już o to kłócić.
Ale jeśli jest dobry, możemy zrobić coś...
co wyróżnia się na tle wszystkich innych sitcomów.
Wiedzieliśmy, że jeśli tylko spróbujemy uczyć widzów
czegokolwiek na ten temat, wpadniemy w kłopoty.
Większość ludzi nie wie, że jestem gejem.
W rezultacie celowo przyjęliśmy zasadę,
że tworzymy serial telewizyjny,
który ma bawić możliwie najwięcej osób raz w tygodniu.
Niewidomi i niesłyszący wiedzą, że jesteś gejem.
AKTOR SPOJRZENIA
W pilocie Willa & Grace była scena w barze.
Ona ma na sobie suknię ślubną i zastanawiają się,
czy nie powinni być razem,
skoro są sobie tak bliscy.
Całus!
Pamiętam, że oglądałem to zaniepokojony,
że zaraz zostaną parą
i o tym będzie ten serial.
Całus!
Nic? Zupełnie nic?
Wybacz, nie.
Pamiętam, że kamień spadł mi z serca.
Poczułem ulgę.
AKTOR WILL & GRACE
Willa & Grace spotkało to samo, co Przyjaciół.
Został hitem dopiero latem po pierwszym sezonie.
Czwórka głównych aktorów świetnie razem wypadała.
Spełniali nasze nadzieje i oczekiwania.
I to z nawiązką. A publiczność dopisała.
Pierwszy raz byłem zaskoczony widokiem geja w telewizji...
ŁYŻWIARZ FIGUROWY
...w Willu & Grace.
Zwłaszcza w scenach z Willem i Jackiem.
To był pierwszy raz, kiedy zobaczyłem, że można to traktować z akceptacją.
Czemu jesteś taki złośliwy?
Bo to kochasz. A ja kocham ciebie.
A ty kochasz żel.
Kiedy byłem nastolatkiem,
cała moja rodzina oglądała ten serial.
MUZYK
Był katalizatorem, który sprawił, że się przed nimi wyautowałem.
Już nie mogę! Ten facet jest hetero!
To Jack jest hetero!
Nigdy mnie nie oskarżono o coś tak ohydnego.
Ohydnego.
U szczytu popularności czwartkowego bloku NBC,
oglądało go zwykle, przynajmniej w części, 75 milionów Amerykanów.
To była wtedy jedna trzecia kraju.
Will & Grace to był superhit. Bez dwóch zdań.
Stał się serialem, w którym wszyscy chcieli zagrać.
Jaki jest seks z mężczyzną?
- Uwielbiam go... - Jest dobry.
W Willu & Grace wystąpiło gościnnie ponad 100 gwiazd
podczas ośmiu sezonów serialu.
Umiesz tak?
Powiedz coś po lesbijsku.
Home Depot.
Ona tak na serio?
Panie Takei, podpisze pan moją lalkę?
Wynoś się! Wysypałeś moje Skittles!
Odrębna i charakterystyczna
w pisaniu scenariuszy dla telewizji
jest świadomość, że znajdziemy się w salonach widzów
i nadamy im coś, co obejrzą w bardzo intymnej przestrzeni.
Jesteś bardziej sobą niż ktokolwiek, kogo znam.
To coś innego. Moja mama się rozsypie.
Z tego powodu
zawsze pisaliśmy ten serial, myśląc o naszych rodzicach.
Chcę, żebyś wiedziała, kim jestem, bo jestem z tego dumny.
Mamo... czy to perfumy Chloé?
Jack.
Mamo, jestem gejem.
Chcieliśmy tylko, by powiedzieli, że to w porządku i że nas kochają.
W ten właśnie sposób pisaliśmy każdy odcinek.
Nigdy mnie nie zawiedziesz.
Chcę tylko twego szczęścia.
Gdy teraz o tym myślę, miałam pewne podejrzenia.
Co prawda nie było tam zbyt wielu Afroamerykanów...
AKTORKA POSE
...ale była tam inna mniejszość,
czyli społeczność LGBT,
jak Sean Hayes.
To właśnie on sprawiał, że tak dobrze oglądało się ten serial.
Był bardzo otwarty.
Kiedy oglądałam tę scenę, pomyślałam,
że moje doświadczenie jest całkiem inne,
ale... skoro on może to zrobić, to ja też.
To był popularny, przystępny serial.
SCENARZYSTKA/REŻYSERKA
Oglądało go wiele osób, nie tylko LGBTQ.
I choć nie przemawiał on bezpośrednio do mnie,
podobało mi się, że queerowa tożsamość pojawia się na ekranie.
Kiedy przyjąłem tę rolę...
nie zamierzałem nikogo edukować o tym, jak to jest być gejem.
Przyjąłem ją tylko dlatego, że potrzebowałem pracy.
Dopiero kiedy serial się skończył,
po tych ośmiu sezonach, a nawet parę lat potem,
zdałem sobie sprawę, że naprawdę miał wpływ na ludzi.
To wspaniałe, że byłem jego częścią.
To pewnie największe szczęście, jakie mnie w życiu spotkało.
Obiecaliśmy sobie,
że nigdy nie zrobimy z niczego społecznego komentarza.
A potem usłyszałem, jak wiceprezydent Biden mówi...
MAŁŻEŃSTWA JEDNOPŁCIOWE
Myślę, że Will & Grace zrobił więcej w kwestii edukacji społeczeństwa
niż ktokolwiek inny do tej pory.
Wyplułem wtedy swój quiche.
Nie mogłem uwierzyć,
co powiedział wiceprezydent Stanów Zjednoczonych,
a reszta jest „herstorią”.
Latem 2000 roku,
kiedy miał się zacząć trzeci sezon Willa & Grace,
pojawił się niezwykły hit...
RYZYKANCI
...który zmienił telewizyjny pejzaż.
Trzydzieści dziewięć dni, 16 osób. Przetrwa tylko jedna.
RYZYKANCI
Ryzykanci. Niesamowicie przełomowy program.
TWÓRCA REALITY SHOW THE REAL WORLD
Uwielbiałem Richarda Hatcha.
Gdyby Ryzykanci mieli scenariusz,
nie sądzę, żeby napisano postać takiego makiawelicznego geja.
Szefowie stacji nigdy by na to nie pozwolili.
Łapanie ryb podoba się ludziom, ale to nie dlatego na mnie głosują.
Nie eliminują mnie, bo im na to nie pozwalam.
Zwycięzcą pierwszej edycji Ryzykantów jest...
Rich.
Gratulacje, Rich.
Finał Ryzykantów
osiągnął w tamtym roku rekordową oglądalność,
zdobywając ponad 51 milionów widzów.
51,7 MILIONÓW OGLĄDAŁO ZWYCIĘSTWO RICHA
Richard Hatch, wyautowany gej, wygrał milion dolarów.
NIESPODZIEWANIE DUŻA OGLĄDALNOŚĆ
PRODUCENT WYKONAWCZY/SCENARZYSTA DAWSON'S CREEK
W najpopularniejszym wówczas programie
Richard Hatch był czarnym charakterem.
Miło było zobaczyć geja, który nie musiał być idealny.
Sukces Ryzykantów zainspirował inne reality shows,
co dało LGBTQ większą widoczność
niż kiedykolwiek.
TANIEC Z GWIAZDAMI
Reality shows odegrały ważną rolę
w procesie coming outu w tym kraju.
DZIENNIKARKA
Homoseksualne postaci to jedno.
A homoseksualni ludzie to drugie.
Ludzie, którzy są sobą, a nie realizują scenariusz.
Popularność reality shows rosła,
a liderem tego formatu stała się stacja Bravo.
ORYGINALNA PRODUKCJA
Kiedy trafiłem do Bravo...
PREZENTER TELEWIZYJNY
...było tam już wiele programów o tematyce LGBTQ.
Mieli program pod tytułem Gay Weddings,
przed legalizacją małżeństw jednopłciowych, co jest niewiarygodne.
Mieli pierwszy gejowski program randkowy, Boy Meets Boy.
I oczywiście właśnie zaczęły się Porady różowej brygady.
PORADY RÓŻOWEJ BRYGADY
Około 2002 roku
od producenta, który organizował sesje zdjęciowe,
dowiedziałem się, że na Bravo leci taki program.
Spytałem: „To olej w sprayu?”.
PORADY RÓŻOWEJ BRYGADY
Nie zapewniali nawet ubezpieczenia dentystycznego.
Ale podjąłem ryzyko, odszedłem z pracy
i zacząłem nagrywać Porady różowej brygady.
Cierpisz na pouczelniany syndrom koszulkowy.
- Nigdy nie... - W skrócie PSK.
MODA
Toczyły się dyskusje o tym, czy tytuł nie jest za mocny.
Dokładnie pamiętam,
jak jeden z producentów napisał w liście do stacji,
że w tytule musi być słowo „queer”.
Chodziło o odzyskanie go
i uczynienie słowem radosnym, a nie obelżywym.
AKTORKA CHIRURDZY
Kiedy słowo „queer” zaczęło pojawiać się w tytułach popularnych programów,
zyskało na powrót swą moc,
zmieniło ją i przeformułowało, by znaczyć coś nowego,
coś fantastycznego.
Coś, czego częścią pragnie się być.
Nie da się przecenić znaczenia Porad różowej brygady
w chwili premiery.
W programie było pięciu gejów,
którzy byli w czymś świetni.
Byli ekspertami w swoich dziedzinach
i zmieniali życie facetów hetero na lepsze.
W Oklahomie była stacja,
która odmówiła emisji Porad różowej brygady,
bo były zbyt niestandardowe.
Zamiast tego emitowali stare odcinki serialu Świat pana trenera.
Uwielbiam Craiga T. Nelsona, jak każdy,
ale ja próbowałem ocalić ludzi od spodni khaki i plerezy.
Ktokolwiek cię uczył, jak wiązać krawat?
Nie, nigdy.
Wiązali go sami, a potem...
- Wkładali na ciebie? - Tak.
Jesteś mężczyzną. Naucz się.
Piękne w Różowej brygadzie jest to,
że to program o ojcostwie.
AKTORKA/ARTYSTKA KOMEDIOWA
O obecności męskiej troski, której nasza kultura jest pozbawiona.
Chodziło o łagodne pokazanie, na czym polega męska troska.
To właśnie czyni ten program pięknym.
Widok ostatnich trzech minut każdego odcinka,
kiedy co tydzień jakiś heteroseksualny mężczyzna płacze...
Bądź szczęśliwy.
...dziękując tej grupie gejów za to, co dla niego zrobiła,
był ogromną zmianą kulturową.
Nigdy wcześniej się to nie zdarzyło.
To było więcej niż akceptacja. To było zanurzenie.
Telewizja to bardzo intymne medium.
Inaczej niż kino,
w którym siedzi się z setką innych ludzi w sali.
Jesteśmy w salonach i sypialniach ludzi.
To było za kadencji George’a W. Busha,
w czasach niezbyt progresywnych politycznie.
Raz podczas kolacji dla korespondentów w Białym Domu
prezydent George W. Bush powiedział...
Szkoda, że nie ma tu sekretarza Rumsfelda.
KOLACJA DLA KORESPONDENTÓW RADIOWYCH I TELEWIZYJNYCH
Ten facet wciąż mnie zaskakuje.
Wiecie, jaki jest jego ulubiony program?
Porady różowej brygady.
Za kadencji Busha i Cheneya tematem każdych wyborów
było to, jak geje niszczą życie ludzi.
Nie popieram małżeństw gejów.
Małżeństwo to uświęcony związek mężczyzny i kobiety.
Obowiązkiem artysty
jest reagowanie na otaczający go świat.
Pojawiło się wielu autorów, którzy w końcu mieli okazję
opowiedzieć swoje historie.
Poczuliśmy, że dostaliśmy szansę.
GEJOWSKA FALA!
Podczas gdy widoczność LGBTQ w telewizji rosła,
dzięki zjawisku zwanemu przez Vanity Fair „gejowską falą”,
dla twórców z kręgu LGBTQ pojawiły się nowe możliwości.
Scenarzyści mieli w zanadrzu mnóstwo historii,
jakby otworzyli pełną ich szafę,
która do tej pory była zamknięta.
Na przykład Alan Ball i jego serial Sześć stóp pod ziemią.
SZEŚĆ STÓP POD ZIEMIĄ
BYŁY GŁÓWNY SCENARZYSTA SATURDAY NIGHT LIVE
Serial Sześć stóp pod ziemią był moim ulubionym.
Postać wyautowanego geja Davida
była dobrym przykładem na to,
jak trudny może być okres po wyautowaniu.
Pomyślałeś o tym, jak mogę się czuć?
Nie, bo mi nie mówisz!
Mogłeś zauważyć!
Mogłeś, kurwa, choć raz
spojrzeć poza czubek własnego nosa!
Był też Ryan Murphy, którego znałem od początku kariery.
Stworzył serial Asy z klasy.
TWÓRCA SERIALU SPECIAL
Miałem obsesję
na punkcie postaci Nicole Julian i Mary Cherry,
bo były kiczowate i wredne.
ASY Z KLASY
O Boże. Można za nie umrzeć?
- Nikt nie powinien umierać za parę butów. - Sza!
Czytałem streszczenia na forum internetowym
i ich autor pisał,
że oglądają to tylko geje i kobiety.
Pomyślałem: „Ja też! Chwileczkę”.
Wtedy do mnie dotarło, że może jestem gejem.
Ale życie toczy się dalej.
Kiedy Ryan tworzył Asy z klasy, ja tworzyłem Dawson’s Creek.
Rozmawialiśmy o bitwach, jakie trzeba stoczyć z szefami,
by umieścić coś w serialu.
Główny twórca, Kevin Williamson,
postanowił wprowadzić postać geja.
- Nie jesteś gejem. - Jestem!
Wiesz o tym!
Był zawodnikiem rozgrywającym.
TWÓRCZYNI SERIALU BROAD CITY
Był typowym, heteroseksualnym, białym facetem.
To był ważny moment.
Pamiętam, że zdziwił mnie widok homoseksualnej postaci.
Ukrywałem swoją orientację, bo dorastałem w bardzo konserwatywnej...
rodzinie i domu.
Nie wiem, czego szukałem, ale zobaczyłem kogoś takiego jak ja.
Dziś powiedziałem ojcu, że jestem gejem.
Kamera pokazała Katie Holmes. Nuda.
Tylko przy nim byłem zainteresowany.
Pod koniec drugiego sezonu stacja i studio spytały,
czy chcę przejąć kierownictwo nad serialem.
Zgodziłem się pod warunkiem, że pozwolą bohaterowi
na pocałunek z innym nastolatkiem.
Proszę.
Zdarzały się wtedy komediowe pocałunki między bohaterami.
Dwoje bliskich sobie przyjaciół...
- I nagle... - Niczego nie robimy!
Stacja nie chciała zbliżenia.
Miałem kręcić w planie ogólnym, z drugiej strony ulicy.
Ale uparłem się na zbliżenie.
- Jack. - Hej.
Hej.
Co ty tu robisz?
Raz kozie śmierć. To.
Pamiętam ten pocałunek.
AKTOR QUEER AS FOLK
Siedziałem z szóstką przyjaciół w małym mieszkaniu
i oglądałem to.
GEJOWSKI CAŁUS ŁAMIE TABU
Działają te same zasady.
Trzeba zrobić odcinek, który się spodoba.
Ale w tym wszystkim kryje się czyjaś prawda
i to są najlepsze odcinki.
Wiem, jak ważny byłby dla mnie taki bohater.
Rosnąca liczba scenarzystów i twórców LGBTQ
pokazywała publiczności telewizyjnej wątki LGBTQ
opowiedziane z innej perspektywy.
W ostatniej klasie liceum poszedłem na studencką imprezę.
Napiłem się drinka z lodowej rzeźby
i w pokoju, przez który przechodziłem,
mieszczącym się w mieszkaniu studenckim,
zobaczyłem w telewizji Queer as Folk.
To było prawie jak widok orgii.
Była tam na początku
bardzo ekspresywna scena w klubie.
Niesamowita.
Ktoś tańczył w samej bieliźnie.
Było to dla mnie niesamowicie ekscytujące i niesamowicie przerażające.
TWÓRCY SERIALU QUEER AS FOLK
Recenzent z The New York Times pytał,
gdzie jest Grace,
heteroseksualna postać, która pokaże nam ten świat.
Nie ma takiej. To serial o homoseksualistach.
Powiedzieliśmy stacji, że chcemy zrobić ten serial,
ale będzie on celebracją homoseksualizmu.
Nie będzie o dręczonych poczuciem winy, zawstydzonych gejach,
którzy cierpią lub umierają.
To nie będzie taki serial.
Ron Cowen i Daniel Lipman,
twórcy LGBTQ, którzy napisali też Wczesny mróz,
zaadaptowali dla amerykańskich widzów przebojową brytyjską serię na Showtime.
SHOWTIME PRZEDSTAWIA
Przeczytałem scenariusz i uznałem, że mogę zagrać tę rolę.
Chciałem ją zagrać.
AKTOR QUEER AS FOLK
Byłem podekscytowany, że ten serial powstanie.
Ale pomyślałem wtedy,
że jeśli faktycznie będzie tak wyglądał...
Wchodzisz?
...to nie będzie przypominał niczego, co dotychczas powstało.
Zamknij drzwi.
Mój mentor Calvin Mason był wyautowanym gejem.
Bardzo mocno mnie wspierał.
Bez niego nigdy nie zrobiłbym takiej kariery.
Pomógł mi dostać tę rolę.
Zobaczył kontrakt z długim aneksem dotyczącym nagości.
Powiedział mi wtedy, że wróży mi dużą karierę,
ale martwi się, że jeśli zagram w tym serialu,
nie będę miał szans w stacji ABC,
bo będą mnie pamiętać jako gościa, którego ruchali w dupę na Showtime.
Przyznałem mu rację.
Ale w końcu doszedłem do wniosku,
że to może być mój koniec jako aktora,
ale chcę móc powiedzieć, że byłem tego częścią.
W tamtym czasie sodomia wciąż była zakazana w 14 stanach.
Queer as Folk jako pierwszy serial...
AKTOR QUEER AS FOLK
...pokazał nas...
w trakcie seksu.
Pokazał w pełni, jak się wyrażamy.
Telewizja ma moc
normalizowania niezrozumiałych dla ludzi zachowań.
Queer as Folk skupiał się na tematach charakterystycznych dla gejów.
Jednym z nich jest wrogość
żywiona do każdego, kto jest homoseksualny.
Dlatego sceny z Brianem i Justinem na szkolnym balu
były takie wyzwalające.
Był w tym element popisywania się. „Pójdę z tobą na bal”.
AKTOR QUEER AS FOLK
„Jeśli ktoś ma z tym problem, pogadamy potem”.
Rzeczywistość sprowadziła ich na ziemię
w całkowicie niespodziewany sposób.
Justin!
Przemoc pokazana w serialu
osiągnęła szczyt w ostatnim sezonie w Babilonie,
klubie nocnym, który był sercem serialu.
To nie była dla mnie niespodzianka.
To było dla mnie coś, co mogłoby się wydarzyć.
Niektórzy twierdzą, że ten serial się zestarzał.
Ale przemoc wobec osób LGBTQ
jest znaczną częścią świata, w którym teraz żyjemy,
ten serial nie mógłby więc być bardziej... aktualny.
Mocno wierzę w to,
że telewizja jest bronią, którą trzeba władać bardzo rozważnie.
Główna gejowska
strona polityczna w Chinach
ma adres queerasfolk.cn.
Ktoś wziął wszystkie płyty DVD z serialem,
dodał mandaryńskie napisy i udostępnił je online za darmo.
Zrobił się z tego fenomen.
Zrobiło się z tego swoiste miejsce spotkań ludzi
i krytyczny punkt w ich historii.
W końcu mają teraz jawny ruch LGBT.
Powiedziałem kiedyś o Queer as Folk,
że ludzi zwabił tytuł, ale zostali dla postaci.
Myślę, że jest w tym głęboka prawda o tym, jak działa telewizja
w tym momencie, w naszym klimacie kulturowym.
Na fali rosnącej mocy treści o tematyce LGBTQ,
w 2005 roku powstał telewizyjny kanał o nazwie Logo.
Został stworzony konkretnie z myślą o publiczności LGBTQ.
NASR W KAŻDĄ ŚRODĘ
Myślę, że Logo odegrał dużą rolę w rewolucji homoseksualnej.
Serial Noah's Arc był początkiem.
SCENARZYSTKA/AKTORKA
Nikt inny nie chciał podjąć takiego ryzyka w takim serialu.
TWÓRCA SERIALU NOAH'S ARC
Dorastałem na świetnych sitcomach z czterema wspaniałymi bohaterkami,
zaczynając od Złotek,
przez Projektantki, po Seks w wielkim mieście.
Pomyślałem więc, że chcę zobaczyć taki serial, ale o nas.
- Noah? - Tak powstał Noah’s Arc.
- Jak leci, mały? - To moi najlepsi przyjaciele na świecie.
Wymyśliłem archetypy
luźno oparte na tych, które widziałem w serialach o kobietach.
A potem chciałem przełamać te stereotypy,
by opowiedzieć historie różnych rodzajów czarnych gejów,
którzy szukają miłości i doświadczają jej na różne sposoby.
Postać Noah
była wrażliwa i uczuciowa.
AKTOR
Czarni nazywają takich facetów maminsynkami,
ale on nie był maminsynkiem.
Był bohaterem romantycznym.
Jak tam, ziom?
Jak tam, Noah?
Podobał mi się pomysł na tę postać,
ale musiałem wymyślić, jak mam ją odgrywać.
Nie widuje się takich w telewizji.
Nie możesz mnie tak całować. Jesteśmy chłopakami.
Dobra, łapię. Bardzo śmieszne.
Tego właśnie chcesz, nie? Kumpla.
Ziomala.
Na pewno nie chłopaka.
Pokazaliśmy światu, a zwłaszcza niebiałym mężczyznom queer,
że mogą być niesamowici i świetni i nie przepraszać za to.
Bardzo długo nie czułem się dobrze we własnej skórze.
Wstydzisz się ze mną pokazywać? To twój problem.
Ale taki jestem, Wade. Zdecyduj się.
O rany. Noah's Arc miał ogromne znaczenie.
Zwłaszcza w społeczności Afroamerykanów.
Minęło bardzo dużo czasu, zanim zobaczyłem jakąkolwiek reprezentację
homoseksualnej, niebiałej osoby.
Żyjemy w świecie, w którym biali muszą być pierwsi.
Wznieśmy toast.
- Will & Grace. - Za dziecko Willa i Grace!
Kocham ten serial.
Ale wciąż czekam.
Aż niebiali naprawdę w nim zaistnieją.
KOSZYKARZ
Pierwsza reprezentacja w ogóle, którą pamiętam,
była w Willu & Grace.
To świetna rozrywka.
Wspaniale widzieć postaci LGBTQ w telewizji,
ale to niekoniecznie jestem ja.
„Nie sądźcie, abyście nie byli sądzeni
Bo takim sądem, jakim sądzicie, i was osądzą”.
Amen.
Serial zabiera głos w dyskusji na temat tego,
jak wrócić do kościoła, który nas nie akceptuje.
Dla wielu członków afroamerykańskiej społeczności
kościół był i jest bardzo ważny.
W obliczu codziennych trudów i rasizmu
kościół był bezpieczną, wspólną przestrzenią.
Kiedy więc pastor
zaczyna wyszydzać gejów, lesbijki czy biseksualistów,
można zacząć się zastanawiać...
gdzie nasza bezpieczna przestrzeń.
Czemu zawdzięczam tę przyjemność?
Pastorze Allen, chcę porozmawiać...
o moim ślubie.
W Noah’s Arc chciałem poruszyć kwestię
jednoczesnego trzymania się religijnych przekonań
i bycia wiernym swojej seksualności.
Kto jest szczęśliwą panną młodą?
Ja.
Chciałem pokazać, że istnieją czarni geje,
którzy są bardzo religijni i żyją w zgodzie z samym sobą.
To ważne, by niebiałe postaci queer
wchodziły między sobą w interakcje.
Pojawia się inna dynamika, gdy jest nas więcej
i dzielimy miłość oraz język, które nie zawsze mają przełożenie
na sytuację, kiedy jest jeden czarny i jego biały chłopak.
Język w Noah’s Arc często to odzwierciedlał.
- Co się stało? - Zrobiłeś to?
Tak, zrobiłem.
Dostał twoją tyłodziurkę?
Tak, Alex, dostał moją tyłodziurkę.
Oczywiście, że geje mówią inaczej.
Często tworzymy swój własny język
i świetnie było użyć takich terminów,
jak, pozwólcie, „tyłodziurka”.
Zgadnij, co właśnie powiedział mi Noah.
Ważna była autentyczność.
Żyjemy w czasach, w których każdy używa
gejowskiego slangu,
ale został on w pewnym sensie wchłonięty
i nie ma już łączności ze swoim źródłem.
Gdzie jest królowa?
Królowa przyszła na bal!
O tak!
Czarne postaci homoseksualne wciąż nie dostają należytego szacunku.
Noah’s Arc miał bardzo charakterystyczną dynamikę.
Coś jakby czarne, męskie siostrzeństwo.
- Wybaczcie. Przeszkadzam? - Skąd. Dołącz do nas.
Zaskoczyło mnie, że dużą część publiczności serialu
stanowiły czarne kobiety.
To było tak, jakby nagle po włączeniu telewizji
wyskoczyło na ekranie coś, czego nigdy wcześniej nie widzieliśmy.
Dzisiaj taki serial nie mógłby powstać.
Kanałowi Logo należą się wyrazy uznania za to, że go wyemitował.
Pamiętam, że oglądałam Noah’s Arc z przyjacielem, czarnym gejem.
Nigdy tego nie zapomnę,
bo dla niego był to pierwszy raz, kiedy zobaczył się w telewizji.
Dla nas to było coś nieprawdopodobnego.
Nawet nie wiedzieliśmy, że tego potrzebujemy i że jest to możliwe.
Nawet sobie nie uświadamiałam, jaki ten serial miał na mnie wpływ.
Pojęłam to dopiero lata później przy Specjaliście od niczego.
SPECJALISTA OD NICZEGO
Mamo?
Jestem lesbijką.
Bez Noah’s Arc nie byłoby tego odcinka.
Nie robiłabym telewizji dla ludzi, którzy wyglądają tak jak ja,
z kobiecej perspektywy.
Możesz sobie być lesbijką, ale kiedy tu przychodzisz,
musisz szanować mój dom.
Kiedy dorastałam, nie było...
żadnych reprezentacji lesbijek.
Nie pamiętam żadnych.
Nie było lesbijskich seriali, ale w mojej głowie takie były.
Na przykład Aniołki Charliego.
Grana przez Kate Jackson postać Sabriny. Jestem pewna, że była lesbijką.
Była nią, kiedy to oglądałam.
Postać Kate Jackson.
Prawdopodobnie.
Wie, że jest lesbijką. Cześć, Kate.
Mogłam ją sobie wyobrazić...
ANIOŁKI CHARLIEGO
...jak przychodzi wymienić fugi przy wannie.
Alice z The Brady Bunch. Lesbijka.
Alice na pewno.
Mokra podłoga jest śliska.
Nie wiem, czemu byłyśmy gosposiami.
To chyba dobrze, że byłyśmy porządne.
Nie kupowałam tego Sama. Był niby jej „chłopakiem”.
„Rzeźnik” Sam.
Potrzebowałam właśnie takiego bukiecika.
Mam najszczęśliwszy nos w mieście.
Nie i już. To lesbijka.
Homoseksualna aura otaczała też Wyspę Giligana.
WYSPA GILIGANA
Zwłaszcza ludzi na niej.
Mary Ann. Lesbijka.
Nie chciała mieć nic wspólnego z Giliganem.
Piekła coś, by przykuć uwagę. To wszystko.
My, lesbijki, was nakarmimy.
Mary Ann była trochę chłopczycą.
Ale naprawdę lubiłam Giligana.
Może nie byłam wtedy lesbijką.
Albo on był kobiecy. Podobał mi się.
Może był lesbijką w stylu męskim.
CAGNEY I LACEY
Roczna ocena pracy. Mary Beth Lacey.
Cagney i Lacey.
Nie wiem, czy świadomie
obrali lesbijki jako docelową publiczność, ale nie dało się tego nie zauważyć.
„Opryskliwa”. W życiu nie byłam opryskliwa!
Cagney i Lacey, obie.
Lesbijski duet.
Rozwiązywały i naprawiały. To oczywiste.
Nie!
To robią lesbijki.
Na ziemię!
Zależy mi... na tobie... Christine Cagney.
Xena.
XENA: WOJOWNICZA KSIĘŻNICZKA
Bardzo lesbijska.
Prawdopodobnie najczęściej spotykanym plakatem w lesbijskich barach,
zawsze nad stołami bilardowymi, jest plakat przedstawiający Lucy Lawless.
Jej pomocniczka była w niej zakochana po uszy.
Bardzo jej pragnęła.
Teraz ja umyję ci plecy.
Był jeszcze Night Court.
Roz była bardzo...
ironiczna, bezpośrednia, nieustępliwa.
Nie bierz tego do siebie. Po prostu nie mogę z tobą wytrzymać.
Totalna lesbijka.
A Marsha Warfield? Okazało się, że jest lesbijką. Miałam rację.
Seksualność Roz...
AKTORKA/ARTYSTKA KOMEDIOWA
...była taka, jaką chcieliśmy ją widzieć.
To zabawne, że wszyscy tego szukamy.
Wszyscy szukamy kogoś,
o kim moglibyśmy powiedzieć, że jest taki jak my.
Że jest nami.
Po Ellen, telewizyjne szychy nie mogły już ignorować lesbijskiej publiczności,
a serial Buffy: Postrach wampirów stworzył związek...
BUFFY: POSTRACH WAMPIRÓW
...postaci drugoplanowej, Willow, trwający dwa i pół sezonu,
najdłuższy wówczas lesbijski związek w telewizji.
Nie muszę być przytulana.
Jędza.
Ale dopiero w 2004 roku, kiedy na Showtime miał premierę nowy dramat,
Słowo na L, lesbijskie protagonistki dostały swój własny serial.
Kto decyduje, co jest sztuką, a co pornografią?
SŁOWO NA L
Moja postać, Bette Porter, jest właścicielką galerii.
Zdobyłam dużo wiedzy na temat zawodu właścicielki galerii,
ale żadnej wiedzy na temat bycia lesbijką.
AKTORKA SŁOWO NA L
Mam owulację.
Zróbmy sobie dziecko.
Myślałam, że w byciu lesbijką ostatecznie chodzi o miłość.
To miałam opanowane.
Ale nie czułam tak naprawdę w trzewiach,
jaka odmienność może się z tym wiązać,
zanim nie zagrałam w Słowie na L.
Prawdziwie rewolucyjnym elementem Słowa na L
był seks.
Lesbijki oglądały ten serial po to,
by zobaczyć, co powinny robić
i upewnić się, że robią to dobrze.
To był pierwszy raz, kiedy można było zobaczyć
atrakcyjne kobiety uprawiające ze sobą seks.
Nawet nie pamiętam fabuły.
Przewijałam wszystkie inne sceny.
Bla, bla, bla.
O, jest. Atrakcyjne kobiety uprawiają seks.
Nie chodziło o podglądactwo, kiedy faceci pytają, czy mogą popatrzeć.
Nie o to chodziło.
Mogłyśmy w końcu zaistnieć poza męskim spojrzeniem.
Gdyby stworzył to facet,
w pewnym momencie pojawiłby się dostawca pizzy.
„Hej, dziewczyny”.
AKTORKA SŁOWO NA L
Zagrałam w serialu, bo znałam kobietę,
która go stworzyła, Ilene Chaiken.
Spytała, czy chcę mieć w nim rolę.
- Pani Peabody... - Mów mi Peggy.
Nie lubię być nazywana panią, bo czuję się jak stara kobyła.
Peggy Peabody była bardzo wytworną i arogancką kobietą.
Kim, do licha, jesteś?
Ale w zabawny, lekki i czuły sposób.
Byłam lesbijką w 1974 roku.
Tylko w 1974 roku?
Tylko w 1974 roku.
To mi wystarczyło.
Określamy takie kobiety jako „lesbyłki”.
„Lesbyłki”.
Uwielbiałam wyluzowany humor tego serialu.
Według mnie takie powinno być życie.
Pierwszy raz tak naprawdę oglądałam serial w domu Ilene.
Obejrzałyśmy parę odcinków pod rząd.
A kiedy skończyłyśmy,
było mi bardzo dziwnie wrócić do świata,
który nie był zdominowany przez lesbijki.
Było naprawdę dziwnie.
Przyzwyczaiłam się do tego paradygmatu,
który stawia w centrum nie tylko kobiety, ale właśnie lesbijki.
Wydawał się właściwy.
POWRÓT BEALS
Rozmawiałam z Deborah Norville
i zanim pokazała scenę pocałunku Bette Porter z inną kobietą,
ostrzegła publiczność.
Czas wysłać dzieci po przekąskę,
bo możecie nie chcieć, by zobaczyły tę scenę.
Co twój mąż o tym sądzi?
To interesujące.
Gdyby to była heteroseksualna scena miłosna,
nie poradziłabyś widzom,
by wysłali dzieci po przekąskę.
Nie poradziłabyś, prawda?
To zależy od...
Trzeba jej przyznać, że nie zmieniła tematu.
Pocałunek między mężczyzną i kobietą...
- To nic takiego. - ...widujemy często.
- Tak. - Na tym polega różnica.
- Nie każdy widział taki pocałunek. - To interesujące.
W ostatecznym rozrachunku chodzi o miłość i sposób jej okazywania.
Dla mnie to o wiele zdrowsze
niż niektóre rzeczy, które widzimy w telewizji.
Zwrócono uwagę. Myślę, że to najważniejsze.
Zwrócono uwagę.
Dla lesbijek wspaniałe było to,
że zobaczyły siebie w bardzo różnych odsłonach.
AKTORKA
Oglądałam ten serial bez przerwy.
Było w nim za mało czarnych. Poza tym był świetny.
Dowiedziałam się, jaką jestem lesbijką, oglądając Słowo na L.
Przyglądałam się wszystkim bohaterkom,
w każdej odnajdując cząstkę siebie.
Dzieliłam ich żądze.
Było tak wiele uroczych, interesujących postaci.
Wszystkie były inne i wszystkie były lesbijkami.
Wiele osób mogło zobaczyć się w tym serialu.
Kiedy piłki zaczynają się toczyć, toczą się coraz szybciej.
Postęp jest przez bardzo długi czas
wolną, stopniową wspinaczką, ale w pewnym momencie
nabiera rozpędu i zaczyna gwałtownie rosnąć.
Mimo postępów w widoczności gejów i lesbijek
na początku lat dwutysięcznych,
telewizyjne obrazy biseksualizmu wciąż pozostawały w tyle.
Biseksualnych postaci używano długo w sposób fałszywy...
PREZESKA I DYREKTORKA GENERALNA
...lub manipulatorski.
W 1988 roku, w trakcie kryzysu AIDS,
stacja NBC wyemitowała odcinek serialu Midnight Caller
o biseksualnym mężczyźnie,
który celowo zarażał HIV mężczyzn i kobiety.
Odcinek oprotestowały organizacje ACT UP i GLAAD.
Wątki biseksualne wykorzystywano zwykle, by wprowadzić jakiś zwrot akcji.
Pamiętasz, jak was spytałem,
czy jesteście razem?
Tak. Powiedziałem, że nie.
Liczył się efekt szoku.
To nie ona mnie interesowała, Tony.
Te postaci nie liczyły się jako osoby. Nie liczyły się ich przeżycia.
W latach 90. seriale takie jak Roseanne...
PRAWNICY Z MIASTA ANIOŁÓW
czy Prawnicy z Miasta Aniołów emitowały odcinki z pocałunkami,
by stworzyć wokół siebie szum
i przy użyciu wątków LGBTQ osiągać cele biznesowe.
W tym drugim serialu, choć postać C.J. Lamb
spotykała się z mężczyznami i kobietami,
nigdy nie określono jej słowem „biseksualna”.
- Lubię mężczyzn. - Ja też.
W takim razie jesteś...
Elastyczna?
Rozumiem.
Reprezentacja biseksualna nie jest raczej zbyt powszechna.
Zwykle używa się jej jako przykrywki,
gdy dana postać nie chce przyznać się, że jest homoseksualna.
Nie wiem, czy biseksualizm istnieje.
SEKS W WIELKIM MIEŚCIE
To tylko postój w drodze do homo-miasta.
Często w telewizji biseksualizm kobiet
jest przedstawiany jako seksowny.
ZAKOCHAJ SIĘ W TILI TEQUILI
Jakby robiły jakąś sztuczkę.
A biseksualni faceci nie są gotowi,
by przyznać się, że są gejami.
Jakie „bi”? Po prostu się nie wyautowałeś.
Jak mogę być gejem, skoro się z nią zabawiam?
Tak.
Czemu trudno zaszufladkować biseksualizm?
TWÓRCZYNI SERIALU BROAD CITY
Albo trudniej zaakceptować niż homoseksualizm?
- To znaczy, że... - Nie jestem gejem.
WYDZIAŁ ZABÓJSTW BALTIMORE
- Co to znaczy? - Nie jestem też...
wyłącznie heteroseksualny, jak widać.
W 1992 roku popularny sitcom Roseanne wprowadził innowację,
gdy wyautowana biseksualna aktorka Sandra Bernhard
zagrała biseksualną postać Nancy Bartlett.
Myślałam, że jesteś naszą homo-kumpelą.
Nie rozumiesz, jak to działa.
Nie szufladkuj mnie. Kocham wszystkich ludzi.
Sandra Bernhard była mocna, zabawna,
silna i nieustraszona.
- Znasz w ogóle Madonnę? - Tak, znam ją.
Seana Penna też.
Byłam z obojgiem. W tym samym czasie.
Przybrała ekstrawagancką i dziką tożsamość.
Chciałam taka być.
- Cieszę się, że tu jestem. - Dziękuję.
Ja też dziękuję.
W 2006 roku Sara Ramirez została obsadzona w Chirurgach...
CHIRURDZY
...jako dr Callie Torres.
Grała w serialu przez 11 sezonów,
najdłużej z wszystkich telewizyjnych postaci biseksualnych.
Trudno mi było zobaczyć się gdziekolwiek w telewizji.
A wiem, że jest dużo
niebiałych kobiet queer, które identyfikują się jako biseksualne,
i które chcą być widoczne i szanowane.
Dlatego myślę, że seksualnie świadoma postać Callie w Chirurgach
była bardzo ważna.
Callie była pełnowymiarową kobietą, która była biseksualna
i nie był to tylko etap na jej drodze do homoseksualizmu.
Była naprawdę biseksualna.
Jestem biseksualna. I co z tego?
To prawdziwa rzecz.
Nie bez powodu nazywa się to LGBTQ.
Jest tam „B”, co nie znaczy „bombowa”.
No dobra, znaczy. Ale znaczy też „bi”.
Sara nie przestaje głośno domagać się
lepszej reprezentacji osób biseksualnych.
W serialu grasz lesbijkę.
Tak, Callie Torres jest w związku lesbijskim.
Jest biseksualna.
Sara Ramirez jest świetnym przykładem osoby,
która reprezentuje siebie przed kamerą i w życiu.
Biseksualistka grająca biseksualistkę
jest w telewizji dużą nowością.
To wspaniałe, że w końcu możemy być sobą.
CHIRURDZY
W trakcie trwania Chirurgów
Callie zakochiwała się w mężczyznach i kobietach,
w tym w ulubieńcu fanów, George’u O’Malleyu, granym przez T.R. Knighta.
Naprawdę tego chcesz?
Jeśli tak, możemy to zrobić.
O Boże.
O Boże. Naprawdę?
Naprawdę.
Skłamałbym mówiąc,
że coming out mnie nie przerażał...
AKTOR CHIRURDZY
...nieustannie.
Prowadziłem negocjacje z samym sobą,
że kiedyś to zrobię, ale muszą zaistnieć odpowiednie warunki
i muszę być w związku.
To wyczerpujące.
W 2006 roku rozmawiałem z aktorem,
który się publicznie nie wyautował.
Prywatnie tak, ale nie publicznie.
Opowiadał o swoim życiu,
na przykład o tym, że chodzi na uroczystości z kimś innym
i robi inne rzeczy,
by jakoś nawigować publicznie, nie będąc wyautowanym.
Im dłużej o tym opowiadał,
tym smutniej mi się robiło.
ZŁOTE GLOBY
W październiku 2006 roku z planu Chirurgów wyciekła informacja,
że Isaiah Washington obrzucił innego członka obsady gejowską obelgą.
„OPERACJA” NA SPORZE
Sprawa zainteresowała media,
ale nie było wiadomo, kogo dotyczyła ta obelga.
Kiedy okazało się, że tylko jeden członek obsady Chirurgów
był wówczas stanu wolnego,
stało się oczywiste,
na kogo wskazują poszlaki.
Miałem do wyboru...
zaprzeczyć,
zignorować to albo się wyautować.
GWIAZDA CHIRURGÓW T.R. KNIGHT: JESTEM GEJEM
Wiele rzeczy jest poza naszą kontrolą.
Możemy kontrolować tylko siebie i on to właśnie zrobił.
Zabrał w tej sprawie głos. Przyznał się do tego, kim jest.
Wyautował się.
W pewnym sensie przejął kontrolę nad tą historią. To było piękne.
Wszyscy stoimy na ramionach innych.
Miałem za sobą wszystkich ludzi,
którzy wyautowali się przede mną
i czerpałem od nich siłę.
To pokazuje, że można być wdzięcznym nawet za ten okres w życiu,
w którym było się... nieszczęśliwym.
Jeśli trzeba wam przedstawiać tego gościa,
żyjecie na innej planecie.
Jest z nami Ellen DeGeneres.
Gdzie zmierzasz, Ellen?
Cały ten rok był dla mnie trudny.
To była prawdziwa huśtawka emocji.
Pierwszy raz w życiu zrobiłam coś, z czego jestem dumna,
a potem mnie za to zaatakowano.
To był dla mnie okres rozpaczy.
Miałam epizody depresyjne, tak ciężko mi było.
TYM RAZEM ELLEN BIADOLI
Zjeżdżała mnie każda gazeta i każdy nocny talk show.
Zostałam pośmiewiskiem i nie byłam na to przygotowana.
Zaczęłam się ukrywać, bo myślałam, że nic innego mi nie pozostało.
Nikt z branży nie chciał mnie zatrudnić.
Wyprowadziłam się na jakiś czas
i wpadłam w depresję.
Wszyscy mówili tylko o tym, że jestem wyautowaną lesbijką.
Ludzie mogli myśleć tylko o tym.
ZBYT HOMOSEKSUALNA
Ale było inaczej.
Chciałam mieć to już za sobą,
by sekret mnie już nie obciążał.
Ale patrzę na to jak na dar.
Pracowałam ciężko, by osiągnąć sukces.
Straciłam wszystko, robiąc coś,
co w wymiarze ludzkim było dla mnie najważniejsze
i musiałam zacząć zupełnie od początku.
W 2002 roku producent telewizyjny Jim Paratore
postanowił przekonać lokalne stacje, by dały Ellen jej własny talk show.
PRZYGOTOWANIA DO NOWEGO SHOW
Miałam wybrać się na tournee.
Jim chciał, żebym pokazała, że jestem zabawna.
Wybieraliśmy się do stacji,
o których wiedzieliśmy, że zastanawiają się nad talk show.
Potem były zakulisowe spotkania.
OBRACA W ŻART DAWNE PROBLEMY
Wielu kierowników stacji
było zdziwionych, że nie przeklinam.
Tak jakby wszyscy homoseksualiści przeklinali.
Zszokowało ich, że jestem grzeczna.
A potem zobaczyli, kim jestem.
ELLEN ZNÓW ZABAWNA
Ludzie mieli pamiętać, że jestem zabawna.
Ale musieliśmy jeździć po kraju...
i... błagać.
Do końca 2002 roku...
TALK SHOW DEGENERES BLISKO
...liczba lokalnych partnerów
była wystarczająca na talk show.
Sharon Osbourne też dostała wtedy swój talk show.
Sprzedawano nasze programy w pakiecie.
Jeśli brali Sharon, musieli też wziąć Ellen.
Byłam jak brukselka z boku zamawianego dania.
Jest zabawna, ekscentryczna i ma nowy program.
Ellen mówi,
że Ellen DeGeneres Show jest jej pasją,
którą żyje i oddycha na co dzień, a dziś ma swoją premierę.
Witaj z powrotem.
Dzień dobry.
Opowiesz o swoim homoseksualizmie?
O tym, o czym opowiadałaś w przeszłości?
O życiu osobistym?
Od dłuższego czasu o tym nie mówiłam.
Każdy był śmiertelnie przerażony.
Myślano, że to będzie klapa,
jeśli będę ludziom przypominać, że jestem lesbijką.
Musiałam dostosować swoje ubranie
i uważać na to, co mówię.
Powtarzałam, że to niesprawiedliwe,
bo straciłam wielu swoich heteroseksualnych widzów,
kiedy się wyautowałam,
a teraz miałam udawać, że nie jestem lesbijką.
W efekcie nie zostanie mi nikt.
Pozwólcie mi być sobą.
Jest 8 września. To nasz pierwszy odcinek.
A wy jesteście moją pierwszą publicznością.
Jej powrót pokazał moc i siłę.
Pokazał, że...
nie pozwoli się uciszyć
i nie odpełznie do kąta, gdzie zostanie już na zawsze.
Przeciągnęła ich na swoją stronę.
Mam wrażenie, że ludzie, którzy głosują przeciw małżeństwom jednopłciowym,
jednocześnie uwielbiają i oglądają Ellen.
Ma okazję przemawiać do ludzi z różnych części kraju.
Pokazuje im swoje życie i że jest taka sama jak wszyscy.
Codziennie ją widać. Włączamy telewizor,
a tam jest Ellen.
To tworzy ogromny efekt lawinowy.
Pod koniec pierwszego sezonu The Ellen DeGeneres Show
był jednym z najczęściej oglądanych dziennych programów.
Mam nadzieję, że spotkamy się za pięć lat
i porozmawiamy o kolejnym gościu w twoim programie.
- Ja mam nadzieję, że za 15 lat. - Dobrze, wybacz...
Szesnaście lat później
robimy ten sam świetny program, który poprawia ludziom samopoczucie.
Kiedy patrzę na publiczność, widzę różne kolory skóry i grupy wiekowe.
Wtedy czuję, że zrobiłam wszystko, co chciałam, a nawet więcej.
Cokolwiek i jakkolwiek się stało, było możliwe dlatego, że jestem żonata
i mogę powiedzieć „moja żona” w telewizji.
Na twarzy mam uśmiech, w ciele energię,
a na palcu pierścionek.
Mogę mówić o swoim homoseksualizmie.
Dziękuję, że tu jesteście. Jestem Ellen, lesbijka.
Przed 20 laty to była poważniejsza sprawa.
Ellen rządzi.
Jest twardzielką.
Może i przegrała bitwę, ale wygrała wojnę.
Robi znacznie więcej ponad bawienie ludzi. Została ikoną.
Naprawdę jest feniksem.
Odrodziła się z popiołów i robi karierę.
To jej nieustępliwość
i chęć życia w prawdzie, bez względu na wszystko,
dały jej tę nieustającą siłę.
Teraz kocha ją tylu ludzi.
Po tym wszystkim.
Na pewno czasem myśli sobie: „Wy skurwiele”.
Nigdy się nie przyzna, ale myśli: „Wy skurwiele bez jaj”.
Napisy: Marzena Falkowska